سرویها: ادبیات رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی زشت و زننده بود + متن سخنان بهشتی

نایب رییس شورای اسلامی شهر مشهد ادبیات محمد بهشتی دور از شأن و توهین‌آمیز بود، گفت: مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری پشتوانه قانونی ندارد.
محمد کمال سروی‌ها  درباره مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری اظهار کرد: با این مصوبه بدعت جدیدی در روال کاری شورای عالی شهرسازی و معماری در مورد شهرداری‌ها گذاشته شد.
وی افزود: متأسفانه برای اولین بار بدون اینکه در شورای عالی شهرسازی و معماری مصوبه‌ای گذرانده شود، ۱۰ بند را در خصوص پیرامون حرم مطهر امام رضا (ع) و بافت تاریخی شهر مشهد به صورت یک‌جانبه مصوب و ابلاغ کردند.
نایب رییس شورای اسلامی شهر مشهد تصریح کرد: طرح نوسازی بافت پیرامونی حرم مطهر امام رضا (ع) سال‌ها است که به زمین مانده و با توجه به دغدغه مقام معظم رهبری و نماینده ولی‌فقیه، شهرداری مشهد با فروش هزار میلیارد تومان اوراق مشارکت به دنبال حل و به ثمر نشستن این طرح بود اما با این مصوبه قفلی دیگر به این طرح زده شد.
سرویها ادامه داد: اعلام کردند که نمی‌توان با طرح تفصیلی فعلی عمل کنید و باید با مشاور طرح تفصیلی آینده صحبت کنید و این موضوع از یک طرف ۸ ماه کار را به عقب می‌اندازد و از طرفی دیگر تا زمانی که قانونی ابلاغ نشده باید بر اساس قانون قبلی عمل شود و ما نمی‌توانیم برای این بافت با مشاور طرح تفصیلی آینده صحبت کنیم.
وی تصریح کرد: درخواست ما از شورای عالی شهرسازی و معماری این است که ازاین‌گونه مصوبات که پشتوانه قانونی ندارد، دست بردارند و همان‌گونه که با سایر شهرها و کلان‌شهرها برخورد می‌کنند با شهر مشهد و مدیریت شهری نیز همان‌گونه برخورد کنند البته من امیدوارم با توجه به عقلایی که در وزارت وجود دارند، جلوی این تندروی‌ها را در این شورا گرفته شود.
نایب رییس شورای اسلامی شهر مشهد درباره اظهارات سید محمد بهشتی رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی در مورد شورای چهارم شهر مشهد نیز گفت: در طی ۲٫۵ سال گذشته بیشترین همکاری با سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری صورت گرفت برای نمونه شهرداری مشهد با ورود خود معضلات منطقه توس را حل کرد و از طرفی در حالی که بر اساس توافق‌نامه باید موزه واقع در کوهسنگی در صورت عدم پایان ساخت در زمان مقرر به شهرداری مشهد سپرده می‌شد اما با همکاری و کمک به سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری این مشکل را نیز برای آنها حل کردیم.
سرویها ادامه داد: در اطراف حرم رضوی نیز هر مکانی که میراث فرهنگی و گردشگری به ما اعلام کرد نباید تخریب شود، شهرداری منازل مدنظر را بازسازی کرد تا به عنوان موزه و گنجینه‌ای گران‌بها جزیی از هویت شهر مشهد حفظ شوند اما مکان‌هایی که ثبت فرهنگی نشده شهرداری مشهد تملک کرده و طرح نوسازی بافت پیرامونی حرم مطهر رضوی را اجرا کرده است.
وی عنوان کرد: با این تفاسیر بیانات محمد بهشتی دور از شأن بود و ادبیاتی که وی در مورد شورای شهر و مدیریت شهری مشهد استفاده کرد، بسیار زشت و زننده بود زیرا شورای چهارم و شهرداری مشهد بر اساس منویات مقام معظم رهبری طی ۲٫۵ سال گذشته فعالیت کردند و به گفته امام‌جمعه مشهد شیب خدمتی در شهر تغییر یافته و شهردار خدوم مشهد در طی این سال‌ها به اعتقاد مردم و کارشناسان، زیرساخت‌های شهر مشهد را برای نسل امروز و آینده توسعه داده و اقدامات فرهنگی فراوانی در شهر انجام شده اما متأسفانه به جای تقدیر این‌گونه با ادبیات زشت به مدیریت شهری و شورای شهر مشهد اهانت می‌کنند.
نایب رییس شورای اسلامی شهر مشهد اضافه کرد: ما به بیانات یک مدیر ضعیف همکاری خود را با سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قطع نمی‌کنیم زیرا این سازمان را جزیی از نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران می‌دانیم.

اما محمد بهشتی چه گفته بود؟

گفتنی است چند روز پیش بهشتی گفته بود: ورانی بر شهر مشهد گذشته که سوداگران با اندیشه‌های سوداگرانه‌شان بافت‌های تاریخی را تصرف و مانند داعش، پرچم خود را به زمین کوبیده‌اند.

رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری یکی از مهمترین اهداف داعش را افکار سوداگرانه دانست و افزود: هر چیزی را آن‌ها با یک صورت مساله ساده‌ی اعتقادی با هم جور می‌کنند تا به مقصد برسند، یعنی علاوه بر تخریب آن‌چه باقی مانده، تاریخ را می‌فروشند. متاسفانه در مشهد نیز این اتفاق رخ داده و ادامه‌دار است.

این عضو پژوهشکده ثامن مشهد با بیان این‌که برخی اقدامات برای زوار با استدلال قربت‌الی‌ الله انجام می‌شود، گفت: اما اتفاقی که امروز رخ داده این است که بحث‌های نظری و عملی در آن‌ها وجود دارد. در بحث نظری، الگوی این افراد برای قربت‌الی الله مکه و مدینه است، اما در بحث عملی الگو جایی مانند دبی است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شهرداری مشهد وی با بیان اینکه همه دلالت‌های تاریخی را در طول سال‌های گذشته در مکه و مدینه از بین برده‌اند و ارزشی برای تاریخ این کشورِ مذهبی قائل نیستند، ادامه داد: به نظر می‌رسد در این کشور قصد نابودی همه آثار تاریخی را دارند و می‌خواهند شواهد تاریخی مکه و مدینه را نیز از بین ببرند.

او افزود: به نظر می‌رسد آن‌ها برای زیارت می‌روند، اما در اصل هیچ حرمتی برای مکان‌های مذهبی قائل نمی‌شوند. برای یک جمعیت کثیر، کعبه زیر پای‌شان قرار دارد و به آن اشراف دارند. این نهایت بی‌ادبی به جایی است که ما به آن خانه خدا می‌گوییم. زواری که به زیارت آن خانه می‌روند، علیرغم همه این موارد مکان برایشان تقدس دارد، اما از سوی دیگر متولیان مکه و مدینه در نهایت سوداگری برای کاسبی خود تلاش می‌کنند. این برایشان یک اصل است که یک جریان توفنده سوداگری بر آن حاکم است. در واقع قبله آن‌ها این موضوع است.

  مبادا مشهد شبیه مکه و مدینه شود

«بهشتی» با بیان اینکه “نگرانیم آینده مشهد به عنوان یک شهر گردشگری زیارتی، شبیه مکه و مدینه شود”، افزود: باید منشأ نظری‌ اتفاقی که در مکه و مدینه رخ می‌دهد را پیدا کرد، اگر وهابی‌ها تحت فشار افکار عمومی جامعه نبودند، فکر نمی‌کنم تاکنون چیزی از مرقد مطهر حضرت رسول (ص) باقی مانده بود. در کشور ما نیز این اتفاق اجمالا آن گونه است که بزرگان ما بین بحث‌های سوداگری و زیارتی فاصله ایجاد می‌کنند، اما عجیب است که در عمل فکر مکه و مدینه در مشهد در حال رخ دادن است.

این عضو پژوهشکده ثامن بر اریکه نشستن سوداگری توسط مدیریت شهری در مشهد را تفاوت میان مسئولان مکه و مدینه با مشهد مقدس دانست و افزود: آن‌ها (شهرداری مشهد) در این شهر مذهبی میدان‌داری می‌کنند، در حالی که تقریبا به نظر هیچ‌کدام از کسانی که واجد اظهارنظر در این زمینه هستند، توجهی نمی‌شود.

 پای سود و سرمایه‌گذارهای کلان وسط است

او اظهار کرد: از مقام معظم رهبری تا کارشناسانی که هیچ نفعی در این بحث ندارند، اما صلاحیت اظهارنظر دارند، صحبت‌هایی را مطرح و همه آن‌ها اتفاقات را تقبیح کردند، اگر به نکات مطرح شده در نامه مقام معظم رهبری قبل از وقوع حادثه‌های رخ داده در مشهد درباره آینده بافت تاریخی مشهد توجه می‌شد، این اتفاقات رخ نمی‌داد و ما شاهد فجایع کنونی نبودیم.

وی افزود: متاسفانه اصراری برای طی شدن این مسیر وجود دارد که انرژی زیاد سوداگری است. تا سودها و سرمایه‌گذارهای کلان مطرح است، برای جایی مانند مشهد چنین اتفاقاتی رخ می‌دهد. آیا فقط مشهد متعلق به افراد ساکن در آن است یا به همه شیعیان جهان تعلق دارد؟

بهشتی مفهوم زیارت را یک مفهوم اعتقادی و شیعی دانست و اضافه کرد: ما در بحث منظری درباره اماکن مقدس و شهرهای مقدس باید حساس باشیم، چون اکثر شهرها به اعتبار جریان زیارت شکل گرفته‌اند. در واقع زیارت لباسی به قامت شهرهاست که شاکله اصلی را در خود دارد. کاربری‌ها، نوع رفتار و همگی متأثر از رفتار زیارت است. قبل از تخریب در بازار اطراف حرم هر قدر از مرقد امام رضا (ع) دور می‌شدیم، زرگری‌ها بودند و هر قدر نزدیک می‌شدیم مُهر و تسبیح، یعنی آن‌ها ساز خود را با مفهوم زیارت کوک کرده بودند.

  شاید مرقد امام رضا (ع) را هم مُخل تجارت بدانند

رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با تأکید بر اینکه متأسفانه مدیریت شهری الگوی نظری‌اش را مکه و مدینه قرار داده و الگوی عملی‌اش را دبی، افزود: آن‌ها آنقدر محو ظواهری مانند دبی شده‌اند که وجود حرم امام‌رضا (ع) را فراموش کرده‌اند و حتی ممکن است در آینده حرم را مُخل رفتار تجاری خود بدانند.

بهشتی تأکید کرد: اگر بخواهیم مسیر اصلاح شده را طی کنیم، این مُسلم است که زخم عمیقی روی تن مشهد ایجاد کرده‌اند که حتما آثارش باقی می‌ماند. این نیست که امیدی به اصلاح نباشد چون حرم حضرت رضا (ع) در آن مکان قرار دارد و زیارتگاه مردم است. اما چون این زخم باقی می‌ماند و آیندگان حیات شهر مشهد را با قصه‌های گذشته‌اش می‌شنوند، حتما از نسل‌های قبلی به بدی یاد می‌کنند.

  یک‌سوم بافت تاریخی مشهد را تخریب کرده‌اند

او با بیان اینکه این اندازه هشیاری در وضعیت کنونی درباره بافت تاریخی مشهد یک خبر خوب است که می‌توانیم به تغییر مسیر آن امیدوار باشیم، افزود: اطراف حرم حدود ۳۶۰ هکتار بافت وجود داشت که یک‌سوم محدوده را تخریب کرده‌اند و هنوز دو سوم آن باقی مانده است. با هشیاری کنونی می‌توان ترمز را کشید و اجازه نداد ادامه‌ی قصه مشمول این تخریب‌ها شوند.

وی همچنین به همسو شدن وزارت راه و شهرسازی با میراث فرهنگی از چند سال گذشته تا امروز اشاره کرد و افزود: ۳۶۰ هکتار بافت تاریخی جدا از بقیه شهر مشهد نیست. در گذشته اشکال این بوده که آن را جدا می‌دانستند، اما خوشبختانه مشاور کنونی قرار است کل شهر را به صورت یکپارچه مطالعه کند. هرچند هنوز این موازنه یک طرف نشده است تا وزارت راه و شهرسازی نیز راحت‌تر با نیت خود راه را پیش ببرد.

 او با تأکید بر اینکه متأسفانه شهرداری و شورای شهر مشهد کمر به نابودی بافت تاریخی مشهد بسته‌اند، افزود: این مسیری است که در نهایتِ تأسف، در دولت گذشته باز شد. از سوی دیگر می‌توان گفت که این اتفاق در گذشته نیز رخ می‌داد، اما به این وسعت نبود.

گفتنی است رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری و رئیس کمیته ملی ایکوم ایران است. او پیش از این رئیس سازمان میراث فرهنگی، مدیر جشنواره فجر و مدیر عامل بنیاد سینمایی فارابی و مشاور ارشد سازمان میراث فرهنگی بوده‌است. در کارنامهٔ فعالیت‌های اجرایی او معاونت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز قرار دارد. وی دارای کارشناسی ارشد مهندسی معماری از دانشکده معماری وشهرسازی دانشگاه شهید بهشتی می‌باشد و عضو پیوسته فرهنگستان هنر است.