لزوم جرم انگاری تخریب محیط زیست در پروژه جهان مال مشهد/ چرا باغ خیام ۱۸ پس از سخنان رهبری تخریب شد؟

درست در تیرماه ۹۴ بود که خبر قطع درختان  باغ  خیابان خیام ۱۸ و زمین پروژه چهان مال توسط روزنامه خراسان رسانه ای شد و موجی از مخالفت های برای ساخت این پروژه شکل گرفت اما شهرداری پروانه پروژه را صادر کرده بود.

کمی بعد در مرداد ماه ۹۴ مدیر کل حفاظت محیط زیست استان خراسان رضوی کابری این زمین را فضای سبز دانست و در گفت و گویی که در روزنامه جام جم منتشر شد، بیان کرد: باغ ۵/۶ هکتاری خیام ۱۸ در مشهد نیز که گودبرداری آن آغاز شده، از مواردی است که حفاظت محیط‌زیست با قطع درختان و تخریب آن مخالف است.

حمید صالحی به مکاتباتی که با معاونت خدمات شهری شهرداری مشهد داشته، اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: با توجه به این که کاربری این مکان باغ میوه است، ساخت و ساز در آن از نظر حفاظت محیط‌‌زیست خلاف قانون است و باید از آن جلوگیری شود.

اما شهرداری مشهد در اواخر سال ۹۳ پروانه پروژه جهان مال را بدون رای کمیسیون ماده ۵ و خودسرانه صادر کرده بود و این در حالی بود که در تیرماه ۹۳ شورای عالی شهرسازی و معماری کشور در مصوبه ای کاربری این زمین را به صورت باغ تثبیت کرده بود.

اما مهمتر از مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری کشور سخنان مقام معظم رهبری در اسفند ماه ۹۳ با فعالین محیط زیست بود که درآن نشست بیان کردند که «حق ندارید تخریب کنید؛ نه باغ و بوستان را، نه جنگل را، نه مرتع و دشت را، نه کویر را؛ همه‌ی آنها متعلّق به انسانها است؛ بایستی از اینها بهره ببرید»

اما متاسفانه بر اساس گزارش های خبری موجود توسط روزنامه ها و رسانه های معتبر از جمله روزنامه و خراسان و اطلاعاتی که منابع آگاه در اختیار ما قرار داده اند، تخریب باغ خیابان خیام ۱۸ در سال ۹۴ صورت گرفته است به طوریکه می توان گفت تخریب این باغ پس از سخن مذکور مقام معظم رهبری و مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری صورت گرفته است.

اینها همه در حالی است که طبق اعلام اداره کل راه و شهرسازی استان خراسان رضوی این موضوع در جریان طرح جامع سوم مشهد در کمیته فنی شورای عالی شهرسازی و معماری و بازدید اعضای محترم آن کمیته و متعاقبا در طرح در شورای عالی شهرسازی و معماری مورخ ۹۴/۴/۲۳ و ۹۳/۱۰/۸ به عنوان باغ تثبیت شد.

اما شهرداری مشهد در روزهای اخیر از زبان معاون شهرسازی خود بارها اعلام کرده است که زمین پروژه مذکور در طرح خازنی به صورت تجاری شهری بوده  لذا خلاف قانونی صورت نگرفته است در پاسخ به این ادعا باید گفت که زمین این پروژه در مقیاس شهری شناخته می شود لذا برای اعلام وضعیت آن باید به طرح جامع رجوع کرد نه طرح های تفصیلی لذا بر اساس طرح مهرازان کاربری ها به عناون باغ تثبیت شده است.

همچنین باید خاطر نشان کرد که زمین پروژه جهان مال که دارای وسعت کلی ۶/۴ هکتار است در طرح خازنی به عنوان تجاری بوده است  اما  ۲/۱ هکتار این زمین در سال ۱۳۶۳ با دو یک دهم هکتار زمین مجاورش که کاربری فضای سبز داشته است برای ساخت هتل هما معاوضه شده و به کاربری فضای سبز تغییر یافته است لذا حتی با در نظر گرفتن طرح خازنی که شهرداری مشهد به آن استناد می کند باز ۲/۱ هکتار این زمین باید فضای سبز باشد و مابقی تجاری آن هم با تراکم ۳۵۰ درصد نه ۵۰۰ درصد.لذا اگر حتی سخن معاون شهردار مشهد را بخواهیم ملاک قرار دهیم باز هم حدود یک سوم این باغ کاربری فضای سبز داشته است.

اما نکته دیگر آنکه شهرداری مشهد همان طور که در ارتفاعات جنوبی پروانه یک پروژه را به دلیل سخنان مقام معظم رهبری باطل کرد می توانست به این پروژه ورود کند و پروانه صادره خود را باطل نماید نه آنکه بر اشتباه خود پافشاری نماید یا انکه اصلا در اواخر سال ۹۳ پروانه را صادر نمی کرد.

به هر حال فضای سبز و باغ خیابان خیام۱۸ تخریب شده  و پروژه جهان مال مدتی است که عملیات ساخت آن آغاز شده است اما کاش آنچه که رهبری از آن به عنوان ” جرم‌انگاریِ تخریب محیط زیست” توسط دستگاه های قضایی و دستگاه های ضابط نام بردند در خصوص این پروژه و سایر پروژه ها عملی شود.