ملیحه بذری: ادبیات دفاع مقدس در خراسان مظلوم مانده است/برای «علی مَرد» فقط می توانستیم سرگذشت پژوهی کار کنیم

سرویس قلم و کتاب: ملیحه بذری نویسنده و محقق جوان مشهدی است که نامش برای کمتر کسی از جمع نخبگان شهر مشهد ناآشناست. بذری به واسطه هنر نویسندگی و همچنین به دلیل مسئولیت روابط عمومی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی مشهد در بین اصحاب فرهنگ و هنر شهر مشهد واستان خراسان رضوی چهره ای شناخته شده محسوب می شود.

اما نام ملیحه بذری که دو مجموعه ی شعر با عناوین( خورشیدها بهانه ماندگاری زمینند ) و ( سُویدا) نیز تاکنون از او منتشر شده است، از اوایل امسال با انتشار کتاب «علی مَرد» بیش از گذشته بر سر زبان ها افتاد.

در اردیبهشت ماه ۹۳ بود که کتاب «علی مَرد» که روایتی از شخصیت اخلاقی و جهادی سردارشهید حسن علیمردانی است با حضور عباس صالحی معاون فرهنگی وزیر ارشاد، سید سعید سرابی مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، دکتر یاحقی و داریوش ارجمند رونمایی شد.

پس از حدود ۷ ماه از تاریخ رونمایی این کتاب به سراغ ملیحه بذری رفتیم تا در جریان آخرین اتفاقاتی باشیم که برای کتاب رخ داده است و چندین پرسش را در این زمینه طرح نماییم.

 مشهد تریبون: لطفا در ابتدای مصاحبه یک توضیح کلی از شما در خصوص روندی که کتاب در این ۷ ماه طی کرده است، داشته باشیم.

کتاب «علی مَرد» تاکنون به همت انتشارات سیمرغ خراسان به پایان چاپ دوم رسیده است و در هر چاپ ۱۱۰۰ عدد از این کتاب چاپ شده است. هم اکنون نیز کتاب با توجه به استقبال مطلوب مردم برای چاپ سوم با تیراژ ۳۰۰۰ نسخه آماده می شود. البته چاپ اول این کتاب ۳۶۰ صفحه بود ولی برای چاپ دوم به دلیل ارزان تر شدن کتاب صفحات را به ۳۰۰ رساندیم.

 مشهد تریبون: بازتاب هایی که پس از انتشار این کتاب دریافت کردید چگونه بوده است؟

 مردم خیلی خوب از این کتاب استقبال کردند و انعکاس خوبی از سمت آنها گرفتیم . همچنین همرزم های شهید و نزدیکان وی استقبال خوبی کردند.

 مشهد تریبون: شما می گویید بازتاب ها خوب بوده است اما انتقادهایی از سمت برخی از اهالی قلم شده است. به طور مثال گفته اند چرا این کتاب به شیوه سرگذشت پژوهی تهیه شده است. منتقدان معتقدند که شهید علیمردانی با توجه به خاطرات جذابی که در چذابه دارد این قابلیت را به شما می دهد که از داستان پژوهی استفاده نمایید.

متاسفانه در حال حاضر در حوزه ادبیات مقاومت در خراسان به سمتی میرویم که برخی از انتشارات با استفاده از روایات، خاطرات و احساسات ادبیات مقاومت را فقط در داستان ارائه می دهند اما باید توجه داشت که این کار در حوزه شهدا بسیار سخت است.  به طور مثال شیهد علیمردانی در سه سالگی به دلیل نامعلومی به همراه مادر و دو برادرش به عراق می رود و ۱۵ سالگی بر می گردد. سپس مادر ایشان فوت می کند و هر دو برادر ایشان شهید می شوند. ما اینجا یک بازه ۱۲ ساله از زندگی این شهید بزرگوار را نداریم و این حلقه مفقوده پر نمی شود. یک مدت زمانی بسیار مهم در سرگذشت این شهید را نداریم پس قطعا نمی توانیم به سراغ داستان پژوهی برویم.

یا در خصوص خاطرات چذابه که نشان دهنده اوج رشادت های این شهید است، باید بگویم که نهایتا ۱۰ نفر از همرزمان شهید علیمردانی شهید نشدند و برخی از آنها هم در طول سالیان گذشته بر اثر عوارض جانبازی به درجه شهادت رسیده اند. لذا اینجا هم ما یک حلقه مفقوده داریم. به سختی می توانیم برای زندگی این شهید داستان پژوهی کار کنیم، لذا به سراغ سرگذشت پژوهی رفتیم.

مشهد تریبون: استفاده از احساسات در داستان های مقاومات امری مرسوم است . آیا شما نمی توانستید از این عنصر استفاده نمایید؟

من مخالف این کار هستم. کتاب با شرایط موجود به نوعی است که مخاطب هر خاطره ای را بخواهد انتخاب می کند و می خواند.با توجه به سرگذشتی که شهید داشت فقط می توانستیم از سرگذشت پژوهی استفاده نماییم. اما اینجا اعلام می کنم که هر فردی بخواهد زندگی شهید علیمردانی را در حوزه داستان پژوهی کار کند می تواند روی کمک بنده حساب کند و از هیچ گونه همیاری دریغ نداریم.

مشهد تریبون: با توجه به خاطرات جذابی که از این شهید در کتاب چاپ شده است به نظر می رسد تبیین زندگی این شهید در قالب هایی به غیر از کتاب هم مفید باشد.اطلاعی از اقدامات سایر هنرمندان رشته های مختلف در این حوزه دارید؟

بله؛  سرگذشت شهید علیمردانی کشش و پتانسیل این مطالبه را دارد. اتفاقا دکتر صابری به دنبال نگارش نمایشنامه ای هستند تا یک نمایشنامه خوب برای کارگردان های تئاتر داشته باشیم. حتی یک از ارگان های دولتی هم تاکنون آمادگی خود را برای حمایت از این نمایش اعلام کرده است.

مشهد تریبون: کمی از کتاب «علی مَرد» فاصله بگیریم. خانم بذری شما به عنوان یک نویسنده ادبیات مقاومت در استان، وضعیت این حوزه را چگونه ارزیابی می کنید؟

متاسفانه ادبیات دفاع مقدس در خراسان غریب و مظلوم مانده است. خراسان با وجود سرداران و شهدای بزرگ در عرصه دفاع مقدس جای کار بیشتری دارد. خراسان در این حوزه از بسیاری از استان ها عقب تر است. شاید در بین همه کتاب های ما فقط یک کتاب توانسته از رهبر انقلاب اسلامی تفریظ بگیرد. سرداران خراسان  دلاورانی بودند که ورق جنگ را بر می گرداندند و تاثیر بسیار مهمی در پیروزی های ما داشتند.سرداران ما در دفاع مقدس پیشتاز بودند پس باید ادبیات دفاع مقدس ما هم در کشور پیشتاز باشد. همین شهید علیمردانی تاحدی در تنگه چزابه به رشادت پرداخت که امام (ره) پس از شنیدن وصف این رشادت ها نقل به مضمون گفتنه اند که تنگه چزابه را تنگه علیمردانی بگویید. این در حالی است که امام خیلی کم در خصوص شهدا با صراحت حرف زده اند.

مشهد تریبون: لطفا در پایان برنامه های آینده خود را شرح دهید.

خانواده ای در توابع رفسنجان استان کرمان با سه شهید موضوع کتاب آینده من هستند و سعی داریم این کتاب را به نمایشگاه بین المللی کتاب تهران برسانیم. همچنین مجموعه ای با عنوان شهدا و جانبازان اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی را دنبال می کنیم و امیدواریم این کتاب تا پایان سال منتشر شود. ضمن آنکه پروژه ای را در فاز مطالعه پیگری می کنم که تاکنون فردی به سمت آن نرفته است. شهدای مبارزه با مواد مخدر استان برای خیلی ها ناشناخته مانده اند و در حال بررسی پرونده های این شهیدان هستم تا بتوانم اثری در این زمینه را تولید نمایم.