یادداشتی از حسن پژمان عضو شورای شهر/نگاهی تئوریک به حاکمیت شهری پایتخت معنوی ایران

گروه مدیریت شهری :حسن پژمان نماینده مردم مشهد در شورای اسلامی شهر مشهد در یادداشتی پیرامون مباحث حاکمیتی در مدیریت شهری و فناوری اطلاعات نکاتی حائز اهمیت را مورد بررسی قرار داده است که این یادداشت به صورت اختصاصی از مشهد تریبون منتشر می شود.

شهر مقدس مشهد در ردیف یکصد شهر پرجمعیت دنیا قرار دارد که جایگاه خاص زیارتی بودن آن، سیل عظیم چند ده میلیونی مسافران را روانه این شهر می‌نماید. بی شک جمعیت بالا نیازمند اقتصاد و حاکمیت شهری توانمندی است. با نگاهی علمی می‌توان شهر را یک سیستم در نظر گرفت که از خرده سیستم‌های سیاسی، اقتصادی،‌ فرهنگی، حمل و نقل و … تشکیل شده است. سیستم مجموعه اجزای به هم پیوسته‌ای تعریف می‌شود که برای کسب هدف مشترک فعالیت می‌کنند. به منظور درک ضوابط عمومی سیستم‌ها و طبقه‌بندی آنها بر اساس پیچیدگی تلاش‌های زیادی صورت گرفته است که معروف ترین آنها توسط فردی به نام بولدینگ انجام شده است. در این طبقه‌بندی بالاترین طبقه و پیچیده‌ترین سیستم‌های موجود، سیستم‌ اجتماعی است که سیستم شهری از این نوع است. به منظور برنامه‌ریزی برای این سیستم پیچیده، بایستی شناخت کافی از عناصر خرده ‌سیستم‌ها و ارتباطاتی که بین این خرده سیستم‌ها وجود دارد داشته باشیم. برنامه‌ریزان در مناطق مختلف جهان، خرده‌ سیستم‌ها را بر اساس اهمیتی که از نظر مدیران عالی آن‌ها وجود دارد اولویت‌بندی می‌کنند. به عنوان مثال در کشور چین خرده سیستم اقتصادی بر خرده سیستم سیاسی ارجح است. به طور واضح‌تر زیربنای روابط سیاست خارجی آنها روابط اقتصادی است.

با نگاهی دقیق می‌توان وزن خرده سیستم‌ فرهنگی و در مرحله بعد، اقتصادی را در شهر مشهد بیش از سایر خرده سیستم‌ها من‌جمله سیاسی دانست. در مرحله اول فرهنگی است زیرا مشهد، پایتخت معنوی ایران است که سالانه میلیون ها نفر برای زیارت حضرت رضا (ع) وارد این شهر می‌شوند و در مرحله دوم اقتصادی است زیرا جمعیت بالای جوان این شهر و خدمت‌رسانی به زائران و مجاوران نیازمند اقتصاد پویایی است تا بتوان از ظرفیت‌ها استفاده نمود و همچنین موجب ارتقای فرهنگی این شهر نیز گردید. هیچکدام از خرده سیستم‌ها مستقل از همدیگر نیستند و با یکدیگر در ارتباط می‌باشند که در جامعه شهری به عنوان یک سیستم مدنی برنامه‌ریزان آنها بایستی به‌ دور از سیاست‌زدگی و توجه به فرهنگ و اقتصاد بیش از سیاست موجبات پیشرفت آن را فراهم آورند.

نکته دوم اینکه دنیای کنونی دنیای تحولات است و هر روز شاهد پیشرفت‌های علمی و ابداعات نوینی در جوامع مختلف هستیم و به جرأت می‌توان گفت که ملموس‌ترین ثابت عصر حاضر، تغییر است. یکی از عواملی که موجب تغییر شدید در جوامع مدنی می‌شوند وارد شدن فناوری است. در بسیاری از شهرهای مهم دنیا فناوری جزء جدایی ناپذیر آنها شده است.وجود قطارهای شهری،‌ حمل و نقل هوشمند، دسترسی به اینترنت در مکان‌های عمومی مانند فرودگاه‌ها، فروشگاه‌هایی که به صورت آن‌لاین فعالیت می‌نمایند، خیابان‌ها و خانه‌های هوشمند و مثال‌های بیشماری که در این رابطه وجود داردب ر استفاده از فناوری و هوشمند شدن یک شهر حکایت دارند. استفاده از این ابزارها موجب افزایش کیفیت زندگی شهری می‌شود. به عنوان مثال، استفاده کوچک از هوشمندسازی در شبکه تاکسیرانی مانند ارائه فیش الکترونیکی توسط رانندگان موجب افزایش شفافیت در این بخش خواهد شد و به دنبال آن افزایش رضایتمندی شهروندان را به همراه خواهد داشت. به طور کلی می‌توان چنین نتیجه‌گیری نمود که فناوری یک ابزار است که در اختیار تمامی خرده سیستم‌های شهری قرار داده می‌شود تا دستیابی به اهداف خرده سیستم‌ها که مجموعه آنها سیستم شهری را تشکیل می‌دهند تسهیل گردد.

__________________________________________________

تحریریه مشهد تریبون :  شما می توانید با نگارش نظر خود ما را در جمع آوری بازتاب یادداشت ها یاری نمایید.

__________________________________________________