فرحان نوری از ادبیات داستانی مشهد و برنامه های بوطیقا می گوید

گروه هنری: چند سالی است که حوزه هنری مشهد میزبان هنرمندان و نویسندگان جوان است و با کارگاههای مختلف آموزشی، نقد ادبیات داستانی و همچنین فیلم و …. به طور جدی فعالیت می کند.یکی از گروه های فعالی که سالهاست در این زمینه به طور تخصصی فعالیت می کند گروه ادبی بوطیقاست. بوطیقا یک  مجموعه فعال می باشد که  سالهاست زیر نظر هادی نوری کارشناس ادبیات داستانی خراسان رضوی  و برادر  او  فرحان نوری فعالیت می کند و تنها محدود به کارگاه نقد نیست. برگزاری بی وقفه کلاسهای نوریها بهانه ای شد تا سری به فرحان نوری بزنیم و گپ و گفتی در مورد گروه ادبی بوطیقا داشته باشیم.

مشهد تریبون : آقای نوری به عنوان اولین سوال بفرماییدکه انجمن ادبی بوطیقا فعالیت خود را از چه سالی و تحت نظر چه کسی آغاز کرد؟

مجموعه بوطیقا در سال ۱۳۷۸ توسط برادرم هادی نوری فعالیتهای ادبی‌اش را آغاز کرد.

مشهد تریبون : خلاصه ای از فعالیتهای بوطیقا را در این سالها شرح دهید.

در طی این ۱۴ سال، جلسات کارگاه نقد داستان بوطیقا به طور مداوم هر هفته برگزار شده و ادامه دارد. نقد و بررسی داستانهای اعضای گروه و همینطور بررسی آثار نویسندگان بزرگ جهان، انتشار نشریه حکایت، انتشار فصل‌نامه تخصصی بوطیقا و برگزاری کلاسهای آموزشی داستان‌نویسی از برنامه های این گروه محسوب می‌شود.

مشهد تریبون : شما هم اکنون به عنوان مدیر فعلی انجمن بوطیقا، چه فعالیتهایی انجام می‌دهید و چه برنامه‌هایی دارید؟

بوطیقا فعلا در سه بخش گروه داستان‌نویسی، گروه ترجمه و گروه نقدونظریه فعالیت دارد و جلساتی با همین محورها در حال برگزاری است. (روزهای شنبه: کارگاه تخصصی ترجمه آثار ادبیات داستانی، روزهای دوشنبه: آموزش عملی داستان نویسی و روزهای پنج شنبه: کارگاه نقد و بررسی داستان)

مورد بعدی، فعالیت سایت بوطیقا (خانه ادبیات داستانی) با محوریت فارسی زبانان است که در ابتدای شهریور امسال رونمایی شد و در مدت کوتاهی، با استقبال مخاطبین و نویسندگان فارسی‌زبان مواجه شد. آدرس سایت: www.butiqa.org

همچنین دوره‌های آموزشی «فلسفه داستان» و «اندیشه های قرن بیستم» هم اکنون در جهاد دانشگاهی (دانشگاه فردوسی) زیر نظر هادی نوری در حال برگزاری است.

از دیگر برنامه‌های جدی بوطیقا، انتشار آثار نویسندگان فارسی‌زبان بصورت کتاب است. دو کتاب در حوزه داستان زیر چاپ است و سه کتاب دیگر در حوزه ترجمه در حال آماده‌سازی توسط گروه ترجمه است.

از برنامه های زمستان ۱۳۹۲ می توانم به تشکیل گروه فیلم‌سازی بوطیقا و برگزاری دوره تخصصی داستان‌نویسی و مبانی ادبیات داستانی در ۳۶ جلسه فشرده، اشاره کنم.

 مشهد تریبون:  چه شد که به فکر راه اندازی گروه ترجمه افتادید؟

یکی از مشکلات فعلی آثار ترجمه شده، کمبود مترجمین آشنا به ادبیات داستانی در حوزه نشر است. از آنجا که ترجمه داستان، یک مقوله تخصصی است، ورود مترجمین ناآشنا با ادبیات داستانی، کمکی به فضای ادبی فارسی‌زبانان نمی‌کند. راه ارتباط و دسترسی ما به آثار برتر ادبیات داستانی جهان، مترجمین هستند. بنابراین با حساسیتی که وجود دارد، ما نیازمند افرادی هستیم که پس از آشنایی کافی با دانش ادبیات داستانی، به سراغ ترجمه بروند. تخصص کافی در این زمینه، هم منجر به خلق ترجمه هایی با نثر دقیق داستانی می‌شود و هم می‌تواند به معرفی بهتر آثار نویسندگان دسته اول دنیا به جامعه ادبی فارسی‌زبان کمک کند.

در این خصوص، اعضای اصلی گروه ترجمه بوطیقا جزو افرادی هستند که چندین سال با ادبیات داستانی درگیر بوده‌اند و با شناخت کافی فعالیتشان را شروع کرده‌اند. یکی از برنامه‌های جدی بوطیقا این است که برای مترجمین علاقمند به حوزه داستان و اعضای جدید گروه، دوره‌های آموزشی ادبیات داستانی برگزار کند تا بتوانند با شناخت بهتر و انتخاب دقیق دست به ترجمه بزنند.

مشهد تریبون: چه افرادی میتوانند عضو گروه شوند؟

تمام علاقمندان به داستان نویسی که بالای بیست سال داشته باشند می توانند در دوره های آموزشی داستان نویسی بوطیقا ثبت نام کنند. افراد برای شرکت در کارگاه تخصصی نقد داستان، باید یک دوره آموزشی بوطیقا را گذرانده باشند تا با اصول اولیه آشنا شوند و یا چند اثر داستانی قابل قبول ارائه دهند. علاقمندان به ترجمه داستان، در صورت داشتن مهارت در زبان انگلیسی، با ارائه یک کار تمرینی  می‌توانند در جلسات ترجمه شرکت کنند. علاقه مندان می توانند برای هماهنگی بیشتر به سایت بوطیقا (خانه ادبیات داستانی) مراجعه کنند.

مشهد تریبون: هم اکنون چند گروه ادبی همانند بوطیقا در مشهد مشغول به کارند؟

با دیگر گروه‌های ادبی مشهد چندان آشنایی ندارم. اما امیدوارم فضاهای خوبی در مشهد برای رشد سطح داستان‌خوانی و داستان‌نویسی ایجاد شود.

مشهد تریبون: بوطیقا برای ادامه فعالیت خود به چه امکاناتی نیامند است؟

خوشبختانه بوطیقا توانسته خروجی‌های خوبی به واسطه فعالیتهایش داشته باشد و حوزه هنری هم از هر جهت حمایتمان کرده است.

مشهد تریبون: هدف شما از راه اندازی سایت ادبی بوطیقا چه بود؟

راستش، قبل از رونمایی سایت، حدود سه یا چهار وبلاگ برای انتشار مطالب داستانی جلسات بوطیقا مشغول به کار بود. زمانی که حس کردیم، خروجی های بوطیقا، به حدی رسیده که می تواند یک منبع برای مراجعه علاقمندان به ادبیات داستانی باشد، به فکر ایجاد یک سایت رسمی افتادیم. البته دغدغه های بزرگتری که با ایجاد سایت می توانستیم به آنها برسیم. از جمله پایگاهی برای معرفی و انتشار آثار تمامی فارسی‌زبانان و دسته‌بندی مشخص آن‌ها که مد نظ ما بوده است. چرا که اشتراک‌گذاری آثار داستانی ملت‌های فارسی‌زبان، می‌تواند با زاویه‌ دید و عبارات متفاوتشان به یکدیگر کمک کنند.

 مشهد تریبون: چه فعالیتهایی در سایت بوطیقا انجام می شود که در سایر سایت های ادبی وجود ندارد؟

سایت بوطیقا (خانه ادبیات داستانی)، یک پایگاه تخصصی داستان است. در آن خبری از شعر و دیگر مطالب هنری نیست.  بخش روایت فیلم هم با نگاه تحلیلی به روایت داستانی فیلم ایجاد شده است. اینکه بوطیقا فقط مختص داستان است، اولین تمایز آن با دیگر وبسایتهای ادبی است.

ویژگی دوم بوطیقا، دسته بندی داستان آن است. برای توجه به آثار داستانی دیگر فارسی‌زبانان، بخش داستان سایت به چند بخش تقسیم شده. (داستان ایران، داستان افغانستان، داستان تاجیکستان، داستان ترجمه و داستان زبان انگلیسی)

مورد دیگر این است که، بوطیقا هیچ محدودیتی برای بازنشر مطالب مناسبی که قبلا در مکان دیگری منتشر شده‌اند، ندارد. از آنجا که بوطیقا قرار است منبع و مرجعی برای علاقمندان به داستان باشد، قصد دارد بر خلاف روند دیگر سایتها که مطالب منتشر شده را قبول نمی‌کنند، تمامی مطالب قدرتمند در حیطه ادبیات داستانی را پوشش دهد.

مشهد تریبون: آیا چنین فعالیت های ادبی  در جهت بهبود وضعیت ادبیات کشور ارزیابی می شود؟چه تاثیرات مثبتی می تواند داشته باشد؟

قطعا این فعالیتهای ادبی، باعث جذب افراد بیشتری به سمت ادبیات داستانی می شود و در نهایت منجر به خلق آثار بیشتر و بهتر در حوزه داستان خواهد شد. تولید محتوای قدرتمند و اصولی در حوزه کتاب و نشر، بی‌شک روی فرهنگ مطالعه و کتابخوانی می‌تواند تاثیر مثبتی بگذارد. فکر نمی‌کنم درباره فواید افزایش سرانه مطالعه و رشد فرهنگ در یک کشور نیازی به توضیح باشد.

گفتنی است فرحان نوری نامزدی جایزه ادبی طهران ۹۱ را هم در سابقه دارد . او همچنین در سال ۹۱ برنده مدال صادق هدایت شده است.

نسیم سهیلی