صفحه اصلی / مدیریت شهری / مدیریت شهری وشهرداری / میزگردی در خصوص ارتفاعات جنوبی مشهد/ چرا تنفسگاه های ساکنین مشهد آزاد نمی شود؟
طراحی سایت در مشهد

میزگردی در خصوص ارتفاعات جنوبی مشهد/ چرا تنفسگاه های ساکنین مشهد آزاد نمی شود؟

گروه مدیریت شهری: با توجه به سخنان صریح رهبری در خصوص ارتفاعات جنوبی و فراموش شدن این موضوع توسط برخی از مسئولین و عدم پیگیری های لازم در مقطع زمانی چند ماهه اخیر، مشهد تریبون بر خود واجب دانست تا با برگزاری میزگردی ضمن طرح مجدد این مسئله در بین افکار عمومی، به صورت علمی و دقیق به تبیین موضوع بپردازد.

برای برگزاری این میزگرد از افراد مختلفی دعوت شد که متاسفانه خیلی ها به آنچه که دلایل محافظه کارانه خوانده می شود، در این میزگرد شرکت نکردند. به هر حال مجید محمدی فرد شهردار سابق منطقه 9 مشهد در این میزگرد حاضر شد و محراب منتظری یکی از فعالین و کارشناسان حوزه محیط زیست نیز در این بحث شرکت کرد که متن گفت و گو مکتوب با این دو نفر را در ادامه می خوانید.

مشهد تریبون: جهت آگاهی رسانی و اطلاع از وضعیت پیرامونی در حوزه ارتفاعات جنوبی مشهد که چند سالی است این موضوع گریبانگیر افکار عمومی، مطبوعات محلی، و فضای گسترده مجازی شده است، بنا داریم در این میزگرد درباره چگونگی اتفاق و میزان و شدت  گستردگی این معضل زیست محیطی تا حد مقدور اطلاع رسانی نماییم که در ابتدا از آقای مهندس مجید محمدی فر شهردار اسبق منطقه 9 درخواست داریم که تعریف مشخصی از مفهوم ارتفاعات جنوبی را بیان نمایند.

محمدی فر: ارتفاعات طبق تعریف حوزه علوم جغرافیا به بخشی از عوارض زمین گفته می شود که به میزان 1200 متر از سطح دریا بالاتر قرار گرفته باشد و این اختلاف ارتفاع از سطح زمین باعث برخورداری از دمای کمتر و وجود بادهای پرفشار  و فضای نسبتا عاری از حشرات موذی و تابش نور مناسب می گردد و همچنین مناطق بسیار فرحبخشی را در زمین به وجود می آورند که عوامل و فاکتورهای یاد شده باعث می گردد فرصت طبان و سود جویان در صدد تخریب و اشغال آن برآیند و تحت هر عنوانی بتوانند در آن مکان، فضای مسکونی و اقتصادی احداث نمایند.

مشهد تریبون: جناب آقای منتظری، با توجه به تعریف بیان شده، از نظر شما ارتفاعات، مشخصات متمایز و ویژگی های منحصربفرد دیگری نیز دارند؟

منتظری: ارتفاعات، علاوه بر مشخصاتی که توسط جناب آقای مهندس ذکر شد، دارای ویژگی های دیگری نیز می باشد و آن این که معمولا شهرها و آّبادی ها در دامنه و پهنه ی مسطح و نسبتا با فاصله ی زیادی از ارتفاعات شکل می گیرند. لذا ارتفاعات به عنوان محافظ و افزایش خدمات دفاعی برای پیشگیری از نفوذ دشمنان احتمالی نیز شمرده می شوند و علاوه بر آن، خود محافظ بسیار مناسبی برای عدم امکان حضور حشرات موذی و بروز بیماری ها در سطح شهرها هستند، به طوریکه به دنبال تخریب آن، بدیهی است افزایش جریان های پرفشار باد به سمت اماکن مسکونی را شاهد خواهیم بود و به همراه آن، انواع ریزگرد ها و حشرات موذی توسط جریان باد به اماکن مسکونی رانده می گردند.

مشهد تریبون: جناب آقای مهندس محمدی فر، پیرامون تکمیل تعاریف بیان شده در حوزه مفهوم ارتفاعات آیا نکته قابل توجه دیگری وجود دارد؟

محمدی فر : از مفهوم فعلی حفظ سلامتی که مدتی است به شعار گرفته شده است و از آن به عنوان یک مقوله کاری تعریف و استناد می گردد باید دور شده و به دنبال اهمیت تعریف حفظ و صیانت از سلامت شهروندان که صاحبان اصلی شهرها محسوب می گردند باشیم و در این زمینه خوشبختانه نکات مثبت فراوانی در ذات ارتفاعات نهفته است و لذا این مناطق را اصطلاحا تنفسگاه های مناطق مسکونی در شهرها به شمار می آورند.

مشهد تریبون:  جناب آقای مهندس محمدی فر، با توجه به تعاریف، موقعیت جغرافیایی ارتفاعات در شهر مشهد را بیان نمایید.

محمدی فر: ارتفاعات به لحاظ موقعیت جغرافیایی، عبارتست از اراضی دارای شیب بالای 15% که از جنوب شرقی تا جنوب غربی مشهد قرار گرفته اند و عمدتا در جنوب کمربندی مشهد قرار دارند، به طوریکه از اراضی معروف به سیدی تا اراضی برونسی وکیل آباد در حوزه کاری شهرداری های مناطق 7، 8 و 9 را در بر می گیرند.

مشهد تریبون: جناب آقای منتظری به نظر شما تصرف ارتفاعات به لحاظ مسائل زیست محیطی جایز است؟

منتظری: بدیهی است مناطقی که فواید عمومی برای مردم دارند و از وجود آن در جهت سلامتی و بهداشت عمومی می توان بهره گیری نمود، جزء اموال عمومی محسوب گردیده و به جهت حفظ منافع عمومی نسل حاضر و آینده به هیچ وجه، هیچ شخص حقوقی و حقیقی اجازه تصرف آن را به هر علت و تحت هیچ عنوانی ندارد.

مشهد تریبون: جناب آقای محمدی فر، نظر شما در این باره چیست؟

محمدی فر: در شرع مقدس اسلام، اماکن عمومی نظیر ارتفاعات، جنگل، دریا، مراتع، دریاچه ها، مرداب ها، تالاب ها و کوه ها و دیگر عوارض طبیعی زمین جزء انفال شمرده شده و تصرف آن تحت هیچ شرایطی جایز شمرده نمی گردد.

مشهد تریبون: جناب آقای منتظری وسعت و میزان تخریب و تصرفات در ارتفاعات جنوبی تا چه حد می باشد؟

منتظری:  با توجه به بازدیدها و بررسی های صورت گرفته و بنا به تصرفات شکل گرفته از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی، با مجوز و یا بدون مجوز، در حال حاضر در مورد ارتفاعات فقط به ظاهر نمای بیرونی ارتفاع عوارض طبیعی می توان بسنده کرد، زیرا شدت تصرفات و تغییرات صورت گرفته در ارتفاعات جنوبی بیش از حد تصور است.

مشهد تریبون: جناب آقای منتظری تصرف و اشغال ارتفاعات جنوبی، چه پیامدهای منفی زیست محیطی به دنبال داشته است؟

منتظری: پیامدهای تخریب در ارتفاعات جنوبی، باعث و بانی تشکیل ریزگردها و هجوم آن در آینده نزدیک و ایجاد یک بحران زیست محیطی برای شهر و ساکنین خواهد شد. به طوریکه آیندگان در زمینه تغییرات شدید آب و هوایی در منطقه به شدت گلایه مند و سرگردان خواهند شد. اما دستاورد زود اثری که هم اکنون با آن مواجه هستیم این است که اموال عمومی که باید در اختیار عموم شهروندان قرار گیرد، تحت مالکیت افراد خاص و ویژه درآمده است و در آینده، آیندگان نخواهند توانست به راحتی امروز از این موهبت الهی بهر مند گردند.

مشهد تریبون: جناب آقای مهندس محمدی فر، از دیدگاه شما شاهد چه پیامدهای منفی بوده ایم؟

محمدی فر: باور کنید پدیده تازه به دوران رسیده کوهخواری، منشا و مولد آن زیاده خواهی اندک افراد صاحب نفوذ است که نگاه و توجه آنها صرفا مادی و تولید ثروت به هر طریق و قیمت تمام شده می باشد.

مشهد تریبون: جناب آقای مهندس محمدی فر، مواضع مسئولین و متولیان شهر پیرامون موضوع مهم ارتفاعات جنوبی را چگونه ارزیابی می نمایید؟

محمدی فر: در شهر مقدس مشهد، ارتفاعات جنوبی واقع در منطقه 9 شهری، از مهم ترین اماکنی است که مورد تصرف اشخاص حقیقی و حقوقی قرار گرفته است و در بازدیدی که مقام معظم رهبری از این منطقه داشتند، و در مورخ 17/12/93 در جمع متولیان و مسئولین محیط زیست کشور بیان فرمودند که از تصرف و اشغال این ارتفاعات پیشگیری شود، حتی تصرف آن را تحت عنوان گردشگری و حوزه علمیه و ….. را نیز جایز نشمردند و در حقیقت در این مورد با حساسیت بالایی پیرامون حفظ و صیانت از محیط زیست حکم شرعی را صادر فرمودند و لذا هم متصرفین و نیز کسانی که به هر علتی نقشی در صدور مجوز و تغییر کاربری و در اختیار گرفتن ارتفاعات جنوبی برای مقاصد خاص خود داشته اند، متخلف می باشند و بایستی ارتفاعات به هر نحو ممکن از محدوده استفاده خصوصی خارج و به دامن عموم مردم بازگردانده شود و مجوزهایی که تاکنون صادر شده اند، کان لم یکن تلقی و به طور کامل باطل گردند و مسئولینی که پیرامون این مهم کوتاهی و پیگیری لازم را به عمل نیاورده اند نیز مسئول بوده و باید در محضر مردم پاسخگو باشند.

گفتنی است چندی پیش مقام معظم رهبری گفته بوده اند:

» حالا بحث زمین‌خواری، یواش‌یواش شده کوه خواری! بنده گاهی که می‌روم ارتفاعات شمال تهران و نگاه می‌کنم، انسان واقعاً خیلی متأسّف می‌شود. بارها من در دیدار با مسئولین شهری و مسئولین دولتی و مانند این‌ها این مسائل را در میان گذاشته‌ام. خب تلاش هم کرده‌اند لکن قاطع باید برخورد کنند. مسئولین باید در مقابلِ این سوءاستفاده کننده قاطعیت به خرج بدهند؛ عُرضه باید به خرج بدهند؛ نگذارند فلان آدمِ سوءاستفاده‌چی با شیوه‌های مشخص [سوءاستفاده کند]. انسان از آن بالا که نگاه می‌کند، می‌فهمد و می‌بیند که چه‌کار دارند می‌کنند. اوّل می‌روند اجازه می‌گیرند، یک تأسیساتی در انتهای یک زمین درست می‌کنند؛ بعد که انتهای زمین مال آن‌ها شد، همه‌ی سطح زمین به‌طور طبیعی قابل نقل‌وانتقال خواهد شد؛ از این کارها می‌کنند. این شمال تهران و غرب تهران، درواقع مجاری تنفّسی شهر تهران است؛ ارتفاعات شمال تهران را یک‌جور، طرف زمین‌های غرب تهران را یک‌جور.

در مشهد – شهر ما – من رفتم دیدم طرف ارتفاعات جنوب شهر که در واقع مرکز تنفّس شهر است، دارند افرادی آن بالاخانه می‌سازند، هتل می‌سازند، ساختمان‌های چندطبقه می‌سازند؛ این‌ها بد است، این‌ها غلط است؛ جرم بدانید این‌ها را.

یکی از کارهای اساسی «جرم انگاری» در قانون است؛ این‌ها را باید جرم دانست در قانون و این کسانی که این کارها را می‌کنند تعقیب قضائی کرد. صِرف اینکه بروند قلع بنا بکنند، کافی نیست؛ که آن را هم متأسفانه در مواردی نمی‌کنند، کوتاهی می‌کنند. «

محمد جواد موسوی زاده

طراحی سایت در مشهد

2 نظرات

  1. علت کوه خواری ها چیه؟
    چرا اقدام پیشگیرانه صورت نمیگیرد؟

  2. جناب استاد ناشناس علت کوه خواری ها گرسنه بودن افرادی در جامعه میباشد که نگاه بالا به پایین دارند …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *