صفحه اصلی / مدیریت شهری / مدیریت شهری وشهرداری / مشهد 1404، زیارتی سیاحتی یا سیاحتی زیارتی؟/ مدیر امور گردشگری شهرداری مشهد: ایجاد بیش از حد مجموعه های سیاحتی کمکی به شهر مشهد نمی کند
طراحی سایت در مشهد

مشهد 1404، زیارتی سیاحتی یا سیاحتی زیارتی؟/ مدیر امور گردشگری شهرداری مشهد: ایجاد بیش از حد مجموعه های سیاحتی کمکی به شهر مشهد نمی کند

گروه مدیریت شهری: شهرهای دنیا با توجه به موضوعات مختلف طبقه بندی می شوند. یکی از انواع طبقه بندی شهرها بر اساس جاذبه ها و شکل  گردشگری در آن شهرها است . اینگونه است که می توان شهرها را به سیاحتی، زیارتی و مذهبی طبقه بندی کرد.البته بسیاری از شهرهای دنیا ظرفیت در برگرفتن بیش از یکی از دسته های مذکور را دارند. به طور مثال ممکن است شهری مذهبی قابلیت سیاحتی هم داشته باشد و مذهبی سیاحتی نام بگیرد.

استانبول، سیدنی و ملبورن از جمله شهرهای سیاحتی دنیا هستند که یا هیچ جاذبه مذهبی و زیارتی ندارند و یا آنکه جنبه سیاحتی این شهرها کاملا بر جنبه مذهبی آنها غلبه دارد . اما بعضی از شهرهای دنبا علاوه بر  آنکه جنبه سیاحتی دارند می توانند مذهبی یا زیارتی هم  باشند و این ویژگی و امتیاز این شهرها نسبت به دسته اول است.

شهر پاریس را در نظر بگیرید. کلیسای نوتردام یکی از مهم‌ترین بناهای مذهبی و توریستی پاریس و یکی از زیباترین کلیساهای اروپا با قدمتی بیش از هفتصد سال محسوب می‌گردد. این کلیسا یکی از اصلی‌ترین مراکز گردشگری در پاریس محسوب می‌شود.این در حالی است که خیلی ها پاریس را شهری سیاحتی میدانند اما گردشگرانی که پای به این شهر گذاشته اند از جاذبه های مذهبی این شهر خاطرات زیادی را برای خود ثبت می کنند.

3

 این بار شهر مکه را در نظر بگیرید. شهری که تمام دنیا در نگاه اول آن را مذهبی و زیارتی می دانند. اما همین شهر مکه در کنار مراکز مذهبی جاذبه های تفریحی و توریستی هم دارد. برج البراج یا ابراج البیت و استارباکس(باکز) بخشی از مراکز تجاری و سیاحتی شهر مکه هستند. جاذبه سیاحتی مکه در این سالها آنقدر قوی شده که متاسفانه بسیاری از زائرین خانه خدا که از ایران به این شهر می روند بیشتر وقت خود را در مراکز مذکور صرف می کنند و گاها زیارت برای آنها در حاشیه قرار می گیرد.

اما شهر مشهد را در نظر بگیریم.مشهد قرار است پاریس باشد یا مکه؟ دبی باشد یا کربلا؟ اصلا مشهد زیارتی مذهبی است یا سیاحتی؟ چند درصد جاذبه های مشهد باید زیارتی مذهبی و چند درصد باید سیاحتی باشند؟ رشد جاذبه های سیاحتی مشهد چند درصد است؟

1

مشهد در سند 1404 به عنوان شهری زیارتی- سیاحتی و مذهبی معرفی شده است. یعنی مشهد قرار است ابتدا جنبه زیارتی داشته باشد و بعد از آن به جنبه های سیاحتی بپردازد. اما باید دید چه کنترلی بر شکل گیری جاذبه های گردشگری شهر مشهد وجود دارد. لذا سیستم مدیریت شهری باید دیتا و آمار مشخصی از تعداد مراکز سیاحتی و زیارتی مذهبی و درصد آنها داشته باشد تا بتواند از عدم توازن بیشتر در خصوص شکل گیری بافت جاذبه های شهری جلوگیری نماید.

در یک نگاه کلی تعداد مراکز سیاحتی شهر مشهد روز به روز در حال افزایش است، این در حالی است که تعداد مراکز مذهبی روز به روز درصد کمتری در بین جاذبه های شهری پیدا می کنند و ظاهرا ایجاد مراکز مذهبی به صورت جدی در دستور کار نیست.

حرم مطهر امام رضا (علیه السلام)، آستانه متبرکه امام زادگان سید ناصر و سید یاسر(علیهما السلام)، آرامگاه هرثمه بن اعین(خواجه مراد)، آستانه متبرکه امام زاده یحیی، گنبد خشتی، گنبد سبز،  مدرسه نواب، مسجد جامع گوهرشاد، بقعه شیخ طبرسی، مدرسه پریزاد، مقبره میرزا ابراهیم رضوی، کلیسای قدیمی، آرامگاه امیر غیاث‌الدین شاه ملک (مسجد 72 تن)، مدرسه دودر، مدرسه عباسقلی‌خان، سقاخانه اسماعیل طلايی و فرهنگسرای زیارت جاذبه های زیارتی مذهبی شهر مشهد هستند که متاسفانه بسیاری از آنها برای گردشگران مذهبی و حتی خود مردم مشهد ناشناخته می باشند.

2

اما در آن طرف جاذبه های سیاحتی شهر مشهد تعداد بیشتری دارند و میزان آشنایی مردم با آنها قابل توجه است. آرامگاه فردوسی، موزه و آرامگاه نادری،  برج تجاری آلتون، بازار رضا، حمام مهدی قلی‌بیک (حمام رضوی)، سرزمین موجهای آبی، باغ خونی، کاروانسرای بابا قدرت، سرزمین موج های آبی، خانه‌ی حاج حسین آقای ملک، پارک کوهسنگی، باغ ملک آباد، منطقه ییلاقی شاندیز، پارک آبی ایرانیان، منطقه ییلاقی طرقبه، پارک و شهربازی ملت،  کوهستان پارک شادی، پدیده، سرای قدیمی عزیز، پارک جنگلی وکیل‌آباد، حمام مدی قلی بیگ، و مراکز تجاری الماس شرق، پروما، زیست خاور از جمله مراکز سیاحتی و تفریحی مشهد هستند.

در همین زمینه گفت و گویی با احسان ثانوی مدیر امور فرهنگی و گردشگری شهرداری مشهد داشتیم.

ثانوی به خبرنگار ما گفت: مشهد در سال حدود 21 میلیون زائر دارد که طبق پژوهشی که ما انجام داده ایم هدف اول و اصلی 90 درصد از این زائرین مقوله زیارت است.

وی ادامه داد: در بین این 90 درصد 74 درصد زیارت را تنها هدف خود می دانند و هیچگونه هدف دیگری از سفر به مشهد ندارند اما 10 درصد از زائرین مشهد با هدف اصلی زیارت به مشهد نمی آیند که سیاحت و گردش، خرید و دیدن دوست و فامیل می تواند دلیل اصلی سفر آنها باشد.

مدیر امور فرهنگی و گردشگری شهرداری مشهد اذعان داشت: جاذبه های سیاحتی از جمله طرقبه و شاندیز یا مجموعه های آبی قابل مقایسه با جاذبه زیارتی مانند حرم مطهر نیستند اما این مکان ها به عنوان فضاهای مکمل می توانند به ماندگاری زائر در شهر کمک کنند زیرا زائر نهایت دو یا سه ساعت از وقت خود را در حرم می گذراند و برای بقیه اوقات زائر این مجموعه ها مفید هستند.

4

ثانوی اذعان داشت: سایر مراکز مذهبی مانند آستانه متبرکه امام زادگان سید ناصر و سید یاسر  هم قابل مقایسه با حرم مطهر رضوی نیستند و شما مطمئن باشید اگر آرامگاه فردوسی در شهری به غیر از مشهد بود مانند سعدی در شیراز جایگاه و توریست خاص خود را داشت.

وی ایجاد جاذبه های مذهبی جدید را امری مناسب دانست و افزود: اگر دو یا سه مجموعه مذهبی دیگر مانند فرهنگسرای زیارت داشته باشیم بسیار مفید است یا اینکه مجموعه های فرهنگی را ایجاد کنیم که باغ موزه دفاع مقدس هم می تواند یک جاذبه مذهبی مفید باشد.

ثانوی بر ایجاد بوستان های چند منظوره تاکید کرد و اظهار داشت: ایجاد بوستان هایی مانند کوهسنگی که هم دارای فضای تفریحی و هم فضای معنوی هستند می تواند کمک کننده باشد.

وی ضمن انتقاد از افزایش بی رویه مجموعه های سیاحتی شهر مشهد، بیان کرد: به هر حال شهر مشهد به یک تعداد مشخصی مجموعه آبی و مراکز تجاری نیاز دارد و تعداد این مجموعه ها و نحوه مدیریت انها باید در استانداری و در کارگروه گردشگری دنبال شود.

5

مدیر فرهنگی و گردشگری شهرداری مشهد ضمن بیان اینکه هنوز سند گردشگری استان تدوین نشده است، خاطر نشان کرد: اضافه شدن بیش از حد مجموعه های سیاحتی به شهر کمکی نمی کند بلکه ممکن است وقت زائر را صرف اموری کند که زائر را  از هدف اصلی سفر دور نماید، لذا اگر قرار باشد فردی به مشهد بیاید ولی بیش از حد دچار موضوعات حاشیه ای بشود ما با آن مخالفیم.

به نظر می رسد توجه ویژه اعضای شورای شهر مشهد، مسئولین شهرداری، نمایندگان مجلس و دست اندرکاران استانداری خراسان رضوی باید به سمت کنترل و مدیریت جاذبه های گردشگری مشهد از لحاظ مکانی، کمی و محتوایی برود. زیرا در حال حاضر هیچ مسئولی به این مشکل رسیدگی نمی کند و با توجه به اینکه هیچ فردی خود را متولی چهره آینده شهر مشهد نمی داند در آینده ای نه چندان نزدیک مطمئنا شهر مشهد نمایی متفاوت تر از آن چیزی که در ذهن ما است خواهد گرفت.

یکی از اقدامات مناسب می تواند ایجاد جاذبه های مذهبی جدید و امروزی باشد و در کنار آن باید سقف ایجاد مراکز سیاحتی در سطح شهر مشهد برای مجموعه های مختلف مدیریت شود تا حداقل در میان مدت کمی اوضاع به حالت تعادل برسد.

در پایان امیدواریم تا در 1404 مشهد شهری زیارتی- سیاحتی و مذهبی معرفی شود نه سیاحتی- مذهبی و زیارتی

طراحی سایت در مشهد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *