صفحه اصلی / دسته‌بندی نشده / حضور مردم در فضای رسانه ای حصاری را می شکند که فردا رسانه های مردمی بتوانند از آن حصار عبور نمایند
طراحی سایت در مشهد

حضور مردم در فضای رسانه ای حصاری را می شکند که فردا رسانه های مردمی بتوانند از آن حصار عبور نمایند

گروه رسانه : رسانه ها را می توان از یک حیث به سه بخش تقسیم کرد. رسانه های مردمی، رسانه های نیمه مردمی و رسانه های غیر مردمی می تواند یک دسته بندی ای باشد که مردم را محور گفتمان رسانه ای قرار می دهد.

در این یادداشت به رسانه های مردمی می پردازیم و گفتنی است سلسه یادداشت هایی از این پس با موضوع رسانه و به ویژه رابطه مردم و رسانه ها از سمت مشهد تریبون منتشر می شود.

رسانه های مردمی : رسانه هایی که اساس و مبنای شکل گیری آنها مردمی بوده و تمامی فعالیت این رسانه ها بر محور خواست مردم پیش می رود. این رسانه ها مستقل ترین رسانه های موجود در دنیا هستند و بیش از سایر رسانه ها می توانند استقلال خود را حفظ کنند. مردمی بودن در اینجا به معنای دوری از فضای مونولوگ و نگاه از بالا به پایین است. مردمی بودن یک رسانه آن زمان مشخص می شود که مردم خود را در آن رسانه ببینند. این دیدن حالات مختلف دارد. دیده شدن تلاش های آنها، نمود پیدا کردن طرح مشکلات آنها و طرح دغدغه های حال و آینده مردم می تواند از موارد اهم این عینیت باشد.

این رسانه ها همواره با مردم در ارتباط هستند و ضمن انعکاس نظرات آنها، دیدگاه های مردمی را برای خود مبنای تصمیم گیری قرار می دهند و هیچگاه از ارائه گزارش کار به مردم دوری نمی کنند. در واقع این مردم هستند که این رسانه ها را با واسطه مدیریت می کنند و مدیران این رسانه ها که باید از مدیران مردم سالار هم باشند، تنها یک وسیله و ابزار در خدمت مردم هستند و البته می توانند با خلاقیت خود فضاهای جدیدی را در مقابل اذهان عموم قرار داده و از آنها بازتاب و خط و مشی بگیرند.

نکته دیگر آنکه این نوع رسانه ها تنها یک راه موفقیت دارند. مخاطب محوری تنها راهی است که مدیران این رسانه ها باید پیش بگیرند و همین مخاطب محوری قطعا باعث ظهور نتایج زیادی می شود. اول آنکه مخاطب محوری باعث حفظ  و افزایش مخاطب می شود و پس از مدتی توجهات را به خود جلب می کند. جلب توجهات به سمت یک رسانه در هر ابعادی می تواند باعث بالندگی و رشد رسانه شود. این توجهات به همراه خود اسپانسر، تبلیغات مالی و اعتبار زیادی را می آورد که مدیران این نوع رسانه ها باید از این فرصت ها استفاده کرده و در جهت تقویت رسانه خود بکوشند.

مسئله دیگری که باید به آن توجه داشت تهدیدهای وارده بر این رسانه ها است. با توجه به ماهیت مردمی این نوع رسانه ها و تاثیر آنها بر قشر های مردمی و اینکه گروه های سیاسی و اعتقادی نیاز مبرمی در مقاطع مختلف به در دست گرفتن افکار مردمی دارند، طبیعی است که تهدیدهای زیادی بر این رسانه ها وارد شود و مسئولیت حفظ استقلال رسانه توسط مدیران این نوع رسانه ها بسیار سنگین است.

همچنین مدیران این رسانه ها باید متوجه باشند که همواره در بین مردم افرادی هوشیار هستند و کوچک ترین انحراف این نوع رسانه ها  به سمت رسانه های غیر مردمی را تشخیص می دهند و اینجاست که زحمات این رسانه ها بر باد می رود.

آیا رسانه های محلی همان رسانه های مردمی هستند ؟  

به طور کلی ارائه مصداق و توضیح عینی در خصوص رسانه های مردمی بسیار سخت است. زیرا ما در محیط خود با رسانه های مردمی چندانی مواجه نیستیم و متاسفانه آنچه که امروز در ذهن خیلی از مردم به عنوان رسانه شکل گرفته، مصادیقی دارد که  اکثریت آنها وابستگی مستقیم و غیر مستقیم به نهاد های قدرتمند و غیر مردمی دارند.

اما محلی بودن یک رسانه می تواند یک معیار تقریبا صحیح در باب تشخیص رسانه های مردمی باشند. تقریبا صحیح از آن جهت که نمی توان به طور صد در صد به همه رسانه های محلی، مردمی هم گفت. زیرا هستند رسانه های غیر مردمی که با پوشش اخبار محلی به دنبال کسب مناقع مردمی بودن هستند. اما به طور کل می توان با جدا کردن رسانه های محلی و غیر محلی در محیطی همچون محیط جغرافیایی که ما در آن زندگی می کنیم، یک بخش بزرگی از رسانه ها را از دایره خارج کرد و در بین مابقی به دنبال رسانه های مردمی گشت.

البته این به آن معنا نیست که رسانه ها غیر بومی مردمی نیستند. بلکه در بین آنها می توان رسانه های مردمی پیدا کرد. اما متاسفانه در کشور ما این رسانه ها دارای تاثیر زیادی در مقایسه با رسانه های غیر مردمی نیستند و این عدم تاثیرگذاری به دلیل نبود حمایت های مادی و امکانات است. اما رشد یک رسانه مردمی در سطح محلی  نسبت به رشد رسانه های غیر محلی در سطح ملی امری محتمل تر است.

چه کسانی در رسانه های مردمی کار می کنند ؟

اگر بخواهیم در یک حالت ایده آل وارد موضوع کارکنان رسانه های مردمی شویم، باید مردم را کارکنان این رسانه ها بدانیم . رسانه ای که از مخاطبین ایده می گیرد. امروزه مردم تنها راه و مسیر را هم مشخص نمی کنند، آنها حتی در تولید محتوا و پیدا کردن مصادیق سوژه ها پای کار می آیند و با پیگیری زیاد، مطالبات و خواسته های خود را از رسانه ها دنبال می کنند.

اما در جزئیات باید تعدادی از افراد را به طور ثابت به عنوان کارکنان یک رسانه مردمی در نظر گرفت. این افراد باید هیچ گونه وابستگی به یک گفتمان سیاسی و نهادهای دارای قدرت نداشته باشند. اگر چنین افرادی در این رسانه ها فعالیت کنند، قطعا مسیر حرکتی رسانه با مشکل مواجه می شود. لذا مدیر ارشد یک رسانه مردمی باید در گزینش افراد بسیار دقت نماید.

لذا می توان وضعیت افراد حاضر در یک رسانه را به عنوان معیار دیگری برای تشخیص مردمی بودن یک رسانه در نظر گرفت و حضور افرادی که به دولت یا جناح ها وابستگی داشتنه باشند یک ذهنیت غیر مردمی را برای رسانه به وجود می آورند. حتی حضور افرادی در یک رسانه که در مقاطع خاص به طور مستقل و تمام قد برای افرادی ایستاده اند و دست های خود را بلند تر از همیشه به صدا در آوردند، غیر مردمی بودن آن رسانه را نشان می دهد.

فاصله منطقی یک رسانه مردمی با دولت و مسئولین

مسئولین یک منطقه و مدیران کشوری افرادی هستند که باید پاسخگوی مطالبات مردم باشند و در جهت تامین نیاز های آنها بکوشند. لذا یک رسانه مردمی باید رابطه ای نیک با مسئولین داشته باشد تا بتواند همواره درخواست های مردم را پیگیری کند و از مدیران پاسخ بخواهد.

اما این رابطه باید یک ارتباط رسمی و به دور از هرگونه صمیمیت باشد.قطعا هرگونه صمیمیت یک رسانه با مسئولین باعث کاهش دوستی و نزدیک آن رسانه با مردم می شود. در اینجا شاید این سوال مطرح شود که حساب مدیران مردمی و غیر مردمی چه می شود؟ البته که حساب این دو دسته از مدیران جدا است و یک رسانه مردمی می تواند با مدیران مردم سالار بیش از مدیران سرکوبگر ارتباط بگیرد. اما این ارتباط هم نباید بیش از حد منطقی خود پیش برود. طرح این نکته هم خالی از لطف نیست که رسانه ها می توانند در مردمی جلوه دادن یک مدیر نقش مهمی را ایفا کنند که یک رسانه مردمی نباید به هیچ وجه  فریب تبلیغات برخی از رسانه های غیر مردمی را در خصوص وجهه مدیران بخورد و البته باید به این نکته هم توجه داشت که هیچ لزومی ندارد که یک رسانه مردمی بخواهد مدیری را مردمی نشان دهد یا به چنین جایگاهی برساند. اینها مرزهای ظریفی هستند که رد شدن از آنها می تواند اساس این رسانه ها را زیر سوال ببرد.

رسانه های مردمی کجا هستند؟

این روزها خیلی از مردم به تنهایی یک رسانه هستند. صفحات مردمی در شبکه های اجتماعی و وبلاگ ها گاها از یک رسانه تاثیر بیشتری دارد. مردم به این سمت رفته اند که خود تریبون خود باشند و حرف خود را بدون هیچ گونه سانسور و روتوش و البته بدون هیچ گونه واسطه ای بزنند.

رسانه مردمی قطعا باید در کنار تریبون های مردمی باشد و در فضاهای مشترکی با آنها تبادل نظر داشته  و سعی کند تا تریبون تیربون های مردمی شود و جمعی از ایده ها و نظرات را در تریبون خود منتشر کند .

وضعیت رسانه های مردمی در حال حاضر و آینده

متاسفانه به دلیل حضور پررنگ نهادهای قدرتمند و جناح های مختلف سیاسی و البته اشخاص شهرت طلب در فضای رسانه ای، جایگاه رسانه های مردمی به اندازه لازم رفیع نبوده و گاها این رسانه ها برای بسیاری از افراد ناشناخته هستند. این رسانه ها با ملاحظات و محدودیت هایی مواجه هستند که همه اینها به دلیل نبود یک پشتیبان صورت میگیرد. اما یک رسانه مردمی باید تنها یک حامی برای خود برگزیند و تنها حامی آن مردم باشند. اگر رسانه ای بتواند، رضایت بخش قابل توجه ای از مردم منطقه تحت پوشش خود را بدست آورد، از یک پشتبان بسیار قوی برخوردار خواهد بود و به واسطه این پشتیبان قدرتمند می تواند حضور خود را در فضای رسانه ای پررنگ تر کند و از حیث ابعاد فنی و تولید محتوا با رسانه های قدرتمند غیر مردمی رقابت کند.

اگرچه وضعیت حال حاضر غم انگیز است، اما آینده این رسانه ها بسیار روشن است.هر آنچه مردم بیشتر از گذشته شکل یک رسانه به خود می گیرند، رسانه های مردمی هم پیشرفت خواهند کرد. در آینده ای نه چندان دور به جایی خواهیم رسید که رسمیت، بروکراسی، سلسله مراتب خاص، حساسیت های بیش از حد، تنگ نظری و دخالت قدرت در تولید محتوای یک رسانه جای خود را از دست می دهند و صمیمیت، شکسته نویسی و در یک عبارت مردمی نویسی حرف اول را خواهد زد.

حضور پرنگ مردم در فضای رسانه ای امروز حصاری را می شکند که فردا رسانه های مردمی بتوانند به راحتی از آن حصار شکسته عبور نمایند و به جایگاه حقیقی خود برسند. فردا همان روزی است که هر فرد یک نیوز یا تریبون است و تنها رسانه هایی حرف اول را خواهند زد که مردم اجازه گذر از چنین حصاری را به آنها بدهند.

محمد جواد موسوی زاده

ادامه دارد .. .  ..

طراحی سایت در مشهد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *